Ναύπακτος Speakin λέμε

Καλό καλοκαίρι παίδες, καλώς σας βρήκα. Ειχαμε καιρό να τα πούμε και έχουν γίνει πολλά από τότε. 

Ας αρχίσουμε λοιπόν.

Staring at the sun...

Καταρχάς ναυάγιο το σχεδίο με τον σταύλο και το πρόγραμμα Νέος Αγρότης. Το πρόγραμμα έχει τρομερές απαιτήσεις για ελάχιστα ανταλλάγματα. Δεν θα το αναλύσω πολύ, απλά δεν με συνέφερε να μπλέξω σε μια τέτοια περιπέτεια, οπότε ευχαριστώ δεν θα πάρω. Πάμε για το plan B λοιπόν.

Πλαν Μπι

Τι σημαίνει, θα μου πεις, plan b; Κάτσε μανίτσα να σου πω.

• Στον χώρο του σταύλου θα μπουν 4 ποικιλίες επιτραπέζιου σταφυλιού (prime, crimson, marroo & autumn royal οι επικρατέστερες) γύρω στα 40 με 50 κλίματα το καθένα για προώθηση στην τοπική αγορά. Είναι μια σχετικά χαμηλού κόστους επένδυση με πολύ καλές προοπτική.
• Τα μελίσσια. Τα πήρα τα μελισσάκια τελικά, από Σπάρτη μεριά, και αποδεικνύεται μια πολύ καλή δραστηριοτητα, προσοδοφόρα ακόμα και σε ερασιτεχνικό επίπεδο. Θα τα πούμε εκτενέστερα αργότερα.
• Ο Αγάς. Πήρα νέο χωράφι! 7,9 στρέμματα, δίπλα στο χωριό (μην τραβιόμαστε κιόλας), που φυτεύθηκε με μανταρίνια Νοβα. 
• Ψαχνω για δουλειά. Πρωτότυπο δεν λέω.

(διευκρινιση: Από εδώ και πέρα το χωράφι με τα αμπέλια λέγεται Άμμος και το νέο Αγάς. Έτσι για να μην κουράζομαι το αγόρι)

Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για τις κοπελιές μου, τις μελισσούλες μου. Επ ευκαιρία, μια συγνώμη σε όλους τους φίλους που τους πιπιλάω τα αυτιά με τις κοπέλες από τότε που τις πήρα. Σόρρυ παίδες!Επίσης, όταν ο Islander σήκωσε το προηγούμενο κείμενο τα κορίτσια είχαν ήδη έρθει, είναι μπίζι και μου τα καθυστερεί αλλά τον συγχωρώ.

Γρήγορα, γρήγορα κάποιες πληροφορίες για την μέλισσα. 

Η apis mellifera (Μελιτοφόρος Μέλισσα) λοιπόν είναι ένα έντομο που ζεί σε σμήνη. Στην Ευρώπη έχουμε 10 υποείδη (π.χ. Ιταλική, Κεκρώπια, Μακεδονική) από τα 28 που έχουν καταγραφεί. Η μέλισσα δολοφόνος (africanized bee) είναι υβρίδιο Ευρωπαικών με Αφρικανικές. 

Το κάθε σμήνος αποτελείται από μια (και μόνο) βασίλισσα που γονιμοποιειται στην αρχή της ζωής της και αμέσως μετά αρχίζει να γεννάει αυγά μέχρι να πεθάνει (έως τα 5 χρόνια) και ηγείται του σμήνους.

Tις εργάτριες που αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού και από τις πρώτες στιγμές της ζωής τους εργάζονται συνεχώς με διαφορετικά καθήκοντα καθώς μεγαλώνει ηλικιακά, από τάισμα του γόνου και γενική καθαριότητα μέχρι συλλογή τροφής και υλικών κατασκευής, ρύθμιση της θερμοκρασίας της κυψέλης (πανω κάτω 35 βαθμούς κελσίου) και φυσικά άμυνα και 

Tους κηφήνες, την αρσενική μειοψηφία του σμήνους που έχουν σαν βασικό σκοπό την γονιμοποίηση της βασίλισσας ( ναι παιδιά, μια φορά και αν κάνουν το καθήκον τους οι καημένοι. Τα γεννητικά τους όργανα αντικαθιστούν το κεντρί με αποτέλεσμα να αποκολλάτε με την ολοκλήρωση μαζί με λίγο έντερο.) αλλά προσφέρουν και κάποιες οικιακές εργασίες. Δυστυχώς, πριν χειμωνιάσει, οι εργάτριες τους πετάνε έξω από την κυψέλη να πεθάνουν.

                   Τα προιόντα 

• Μέλι. Πρόκειται για νέκταρ λουλουδιών ή/και μελίτωμα, εκκρίσεις από δέντρα όπως η λεύκα ή από έντομα όπως τα κόπρανα της μελίγκρας, το οποίο αποθηκεύτε στα κελιά και αφού οι εργάτριες προσθέσουν κάποιες ζύμες και μύκητες (διαφορετικές αναλογίες και είδη ανά σμήνος), με τα φτερά τους προωθούν την εξάτμιση του νερού μέχρι να πάρει την γνωστή υφή και ρευστότητα οπότε και, αφού γεμίσει το εκάστοτε κελί,  το σφραγίζουν με μια λεπτή μεμβράνη κεριού για μελλοντική χρήση. Δεν νομίζω να χρειάζεται να αναφέρω χρήσεις του μελιού. Ο μόνος τρόπος να βρείς αν είναι σίγουρα νοθευμένο το μέλι είναι η χημική ανάλυση. Το μέλι κρυσταλώνει και λόγω ηλικίας αλλά και λόγω θερμοκρασίας.
• Γύρη. Ο δεύτερος τύπος τροφής της μέλισσας με το μέλι/νέκταρ. Συνήθως πιάνεται στις τρίχες στα πόδια των συλλεκτριών εργατριών αλλά μπορεί να τις δεις να είναι και καλυμένες. Αντιαλλεργιογόνο θεωρείται (υπο προυποθέσεις) αλλά έχει και άλλες χρήσεις διατροφικές και ιατρικές.
• Κερί. Δομικό υλικό της μέλισσας που το παράγει από αδένες στο πίσω μέρος του σώματός της. Υπέροχο υλικό, με απίστευτη μυρωδιά, εκτός από τα κεριά χρησιμοποιείται και σε κρέμες και καλλυντικά.
• Προπόλη. Είναι ρητινόδεις ουσίες που μαζεύουν από τους φλοιούς φυτών μαζί με μίγμα κεριού, γύρης και κάποιων άλλων υλικών (δεν τα θυμάμαι, google it) . Την χρησιμοποιούν σαν μονωτικό αλλά και σαν απολυμαντικό στην κυψέλη. Στον άνθρωπο χρησιμεύει σαν φυσικό maalox (για στομαχικές ενοχλήσεις όχι τα δακρυγόνα!) αλλά έχει και άλλες ιδιότητες (αντι ιικες, αντισταμινικές και άλλα είπαμε google it). Εγω απλά την μασάω.
• Βασιλικός Πολτός. Το super food. Γνωστό πρόσθετο διατροφής. Παράγεται από τις εργάτριες. Οι εργάτριες και οι κηφήνες τρώνε για τις πρώτες 2 ημέρες πολτό και μετά γύρη με μέλι. Η βασίλισσα μέχρι να γεννηθεί. Από αυτά τα βασιλοκελιά βγαίνει όλος ο πολτός που πωλείται. Σε αντίθεση με το μέλι, όσο φρεσκότερος τόσο καλύτερος και ναι, χαλάει. Για ασθενή, αθλητή και παιδιά σε ανάπτυξη είναι ότι καλύτερο.
• Δηλητήριο. Το δηλητήριο της μέλισσας χρησιμοποιείται στους ρευματικούς και πρόσφατα δοκιμάζεται και σε αυτοάνοσα. Δεν θέλω καν να ξέρω πως μαζεύεται.
• Παραφυάδες. Η παραφυάδα είναι ένα νέο σμήνος που δημιουργεί ο μελισσοκόμος, αφαιρώντας κάποια πλαίσια και πληθυσμό από μια υπάρχουσα κυψέλη σε μια καινούργια. Μπορείς να εισάγεις νέα βασίλισσα ή να το αφήσεις να εκκολάψει δικιά του. Οι αφεσμοί που έχασα εγώ φέτος θα μπορούσαν πανεύκολα να έχουν γίνει παραφυάδες αν τους είχα πιάσει. Δεν το συγκαταλέγουν στα προιόντα, αλλά είναι και αυτή μια εμπορική λύση η οποία θα καλύψει κάποια από τα πάγια έξοδα.

Τέλος η υπηρεσία που προσφέρει είναι η επικονίαση (Δηλαδή η γονιμοποίηση των φυτών μέσω της μεταφοράς γύρης από λουλούδι σε λουλούδι). Η μέλισσα είναι από τους βασικούς επικονιαστές στην φύση με τεράστιους αριθμούς (στην Ελλάδα υπάρχουν 1.300.000+ κυψέλες, είμαστε δηλαδή το 2ο κράτος στην Ε.Ε. μετά την Ισπανία αν δεν κάνω λάθος) οπότε αντιλαμβάνεστε το έργο που προσφέρουν. 

Η κυψέλη είναι το σπίτι του σμήνους, στην περίπτωσή μας τα ξύλινα κουτιά, έχει εξαερισμούς στο καπάκι, μπρος και πίσω, και ένα πορτάκι για να μπαινοβγαίνουν χαμηλά στην πρόσοψη. Μέσα έχει ράγες πάνω στις οποίες κάθονται τα πλαίσιά μας (στις Standard κυψέλες έχουμε 10 μεγάλα πλαίσια αλλά υπάρχουν διάφορες μορφές κυψέλης από τα πατροπαράδοτα κοφίνια μέχρι πλαστικές ή εσωτερικού χώρου). 

Το πλαίσιο είναι ένα τελάρο με σύρματα, περασμένα κατα μήκος (συνήθως) ή χιαστί (σπάνιο αλλά το έχω δει), πάνω στα οποία στερεώνεται ένα φύλλο κερί πάνω στο οποίο έχει σχεδιαστεί το πατρόν των εξαγωνικών κελιών πάνω στην οποία θα πάνε οι εργάτριές μας να χτίσουν με δικό τους κερί τα κελάκια τους. Στο εξωτερικό κυρίως (απότι μαθαίνω ο μαχιμος) βάζουν και τα πλάισια χωρίς πατρόν και σύρμα, επιτρέποντας στις μέλισσες να χτίσουν όπως θέλουν την κυρήθρα τους (το κερί μέσα σε ένα πλαίσιο).

Αυτό συμβαίνει συνήθως επειδή θέλουν να πάρουν μέλι με την κυρήθρα οπότε και βολεύει αλλά και επειδή δεν θέλουν να αγοράσουν μελιτοεξαγωγέα, το μηχάνημα που αφαιρεί το μέλι χωρίς να χρειαστεί να χαλάσεις την κυρήθρα, το οποίο έχει και μια άλφα αξία.

Τα κελιά αυτά οι μέλισσες τα χρησιμοποιούν για να αποθηκεύσουν μέλι και γύρη (φαί) και για να εκκολάψουν τα αυγά που εναποθέτει η βασίλισσα μαμά αλλά και σαν κατοικίες (στις επιφάνειες, δεν μπαίνουν μέσα).

Μπορούν να απομακρυνθούν από την κυψέλη μέχρι 5 χιλιόμετρα προς αναζήτηση τροφής (αλλά για να πάρεις μέλι πάνω από τα 2 χλμ δεν σε συμφέρει. απλά δεν μπορείς να κάνεις κάτι.) και μόλις εντοπίσουν επιστρέφουν στην κυψέλη όπου το ανακοινώνουν στις υπόλοιπες με έναν χορό (δεν κάνω πλάκα) μέσω του οποίου δείχνει την ακριβή θέση αλλά και τον τύπο της τροφής καθώς και την ποσότητα. Bonus: το ανακοινώνει σε όσες χρειάζεται και όχι σε όλες. 

Τέλος πάντων στα δικά μου. 

(στην περιοχή που τις έχω υπάρχουν συνεχείς ανθοφορίες μέχρι τέλη Σεπτεμβρίου. Πεύκο, Ελατο,Θυμαρι και Κάστανο δεν έχω μόνο με εναλλακτικές επιλογές όμως. Κοινώς δεν χρειάζεται να τις μετακινήσω εκτός και αν αποφασίσω να βγάλω κάποιο από τα προαναφερθέντα μέλια.) 

Πρώτες Μέρες

Αρχές Μαρτίου λοιπόν, μετά από μια έρευνα αγοράς, στις 2:10 το πρωί φτάσανε τα κορίτσια. Πέντε κυψέλες με 10 πλαίσια πληθυσμό (δηλαδή 30000 μέλισσες περίπου ή 3000 ανα πλαίσιο, χονδρικά πάντα) τοποθετήθηκαν σε ένα χώρο περίπου 50 τετραγωνικών που το είχα προετοιμάσει από πριν (περίφραξη μην πάνε τα σκυλιά και έχουμε άλλα, κούρεμα τα χόρτα, νεράκι κ.α.) και τις άφησα 2 μέρες να ηρεμήσουν.Η πρώτη επίσκεψη/έλεγχος ήταν απίστευτα αγχωτική αλλά και απολαυστική. Στολές, καπνιστήρι, ξέστρο, νεράκι και κρύος ιδρώτας να με λούζει πριν καν μπω μέσα. 

Ε, αυτό δεν είναι ιδρώτας

Η όλη διαδικασία του ελέγχου μιας κυψέλης έχει ως εξής: Αφαιρούμε ένα ένα τα πλαίσια, παρατηρώντας την πορεία του σμήνους αλλά και για τυχόν σημάδια ασθενειών ή παρασίτων αλλά και για τυχόν βασιλοκελιά, τα εξειδικευμένα κελιά για την εκκόλαψη της βασίλισσας (κράτα το αυτό θα χρειαστεί μετά). Η εικόνα που θέλουμε να δούμε είναι όμορφα χτισμένα πλαίσια με αποθέματα γύρης και μελιού αλλά και με μπόλικο γόνο “ανοιχτό” (από αυγό μέχρι και όμορφη παχουλή λάρβα) αλλά και “ψημένο” γόνο (δηλαδή κλεισμένα με κερί, κελιά με γόνο, που όταν είναι έτοιμα να βγουν τρώνε γύρω γύρω το καπάκι από μέσα και κάνουν “τζά!!” έτοιμες σε λεπτά να δουλέψουν.) με ορεξάτες και ηρεμες εργάτριες.

Σκεφτείτε τώρα σκηνικό. Έχεις καπνίσει είσοδο και αεραγωγούς και ανοίγεις το καπάκι με ένα ικανοποιητικό κρακ (η προπόλη που λέγαμε). Από μέσα ακούγεται ένα βουητό, από τα φτερά αρκετών χιλιάδων εργατριών. Το βουητό δεν το ακούς μόνο. Σε δυνατά μελίσσια ή αν τα εκνευρίσεις/ενοχλήσεις/ανησυχήσεις το βουητό το νιώθεις. Όχι σαν τα μπάσα σε συναυλία αλλά το νιώθεις. Έχει τύχει φίλοι να ανατριχιάζουνε και να φεύγουν επειδή δεν το άντεχαν. Αν το συνηθίσεις είναι μια όμορφη μουσική. 

Οι περισσότερες μέλισσες παραμένουν μέσα και αρχίζουν να κόβουν βόλτες μέσα στην κυψέλη ή να τρώνε αποθηκευμένο μέλι (στη μια περίπτωση γιατί ο καπνος καλύπτει τις μυρωδιές σήματα που χρησιμοποιούν στην άλλη γιατί θεωρούν πως πλησιάζει φωτιά και ετοιμάζονται να φύγουν, πέρνωντας το πολυτιμότερο αγαθό μαζί τους.) ενώ ένα μέρος αρχίζει να πετάει γύρω από την κυψέλη με αρκετές να περπατάνε πάνω σου ή σου επιτιθενται.

Ο πρώτος έλεγχος πήγε καλά με ένα τσίμπημα στο δάχτυλο. Που μολύνθηκε. Και μου γράψανε αντιβίωση, xozal και κορτιζόνη. Τα αντισταμινικά με είχανε μια βδομάδα από το κρεββατι στον καναπέ και πίσω . 

Απτόητος εγώ. Δεύτερος έλεγχος, κυρίες οι κυρίες. Και στον τρίτο έλεγχο έρχεται και με τσιμπάει ανάμεσα από πηγούνι και στόμα. Και φουσκώνει το μισό πρόσωπο! 

Γενικά δεν τα πήγα καλά με τα τσιμπήματα. Βέβαια αρχίζω και συνηθίζω. Πήρα και δηλητήριο σε χάπια να ανεβάσω αντιστάσεις. Προς το παρόν καλά πάει. Ξέφυγα βασικά, επιστρέφω.

Αρχές Απριλίου πήρα ορόφους (δηλαδή επεκτάσεις για την κυψέλη που μπαίνουν από πάνω, με νέα πλαίσια για να επεκταθούν τα κορίτσια.) και μετά από βάψιμο και απολύμανση τοποθετήθηκαν και ταίστηκαν με ενισχυτική τροφή να δυναμώσουν και να βοηθηθούν. Όλο το μήνα οι μέλισσες τρώγανε μπόλικο μελάκι παρά τον περίεργο καιρό που έκοψε την ανθοφορία μανταρινιών/πορτοκαλιών στις πρώτες 2 μέρες και είχαν ήδη αποθηκεύσει κάποιες μικροποσότητες από ρείκι ανοιξιάτικο. 

Τέλη Απριλίου μέσα σε 3 από τις 5 κυψέλες υπήρχαν από 2 έως 4 πλαίσια σφραγισμένο μέλι και περίμενα να τελειώσει η ανθοφορία που έτρεχε (τελευταίες μέρες ρείκι και καλάμι αν δεν απατώμαι) ώστε να τις αδειάσω να πάρω καθαρή Λυγαριά που είναι γεμάτη η περιοχή. 

Επόμενος έλεγχος ώστε να δω τι ποσότητες έχω να μαζέψω (το κάθε τελάρο δίνει από 400γρ έως 1 κιλό η πλευρά) και τρώω το πρώτο σοκ. Μειωμένοι πλυθησμοί, φαγωμένα μέλια πεσμένα μούτρα εγώ. Θα συνέλθουν λέω, περίεργος ο Απρίλης.

 Όλο τον Μάιο λόγω του απίστευτα βροχερού καιρού δεν κατάφερα να τις δω πάνω από τρεις φορές. Οι δυο αδύναμες συνέχιζαν να πέφτουν σε δύναμη, οι άλλες τρεις συντηρούντουσαν. Αρχές Ιουνίου έριξα τα μούτρα μου και απευθύνθηκα σε ένα συνάδελφο, τον Μάκη. Που παίζει να έχασε κιάλλα μαλλιά εξαιτίας μου. 

Βλέπετε ο θεούλης θεώρησα πως με τον όροφο δεν χρειάζεται να ελέγχω το ισόγειο.  Αποτέλεσμα. Μέσα σε δυο μήνες χάρισα σε κάποιον τυχερό στην περιοχή 7 υπέροχα σμήνη, μιας και αυτά έχουν την τάση, αν στριμώχνονται ή έχει πολύ φαί η περιοχή, να εκκολάπτουν νέα βασίλισσα και να φεύγει με ένα σεβαστό μέρος του πληθυσμού. Το νέο σμήνος λέγεται αφεσμός.

Με τα πολλά, αφού του έσπασα τα νεύρα του ανθρώπου, στρώσαμε. Τα κορίτσια, εκμεταλευόμενα και τις καταπληκτικές ανθοφορίες της Λυγαριάς (10 Αυγούστου και ακόμα δίνει) αλλά και τα τριφύλια, καλαμπόκια, Ευκάλυπτο και Λεύκα κάνανε μια απίστευτη έκρηξη ανάπτυξης και αρχίσανε να γεμίζουνε μέλι τα πλαίσια. 

5 Ιουλίου αφαίρεσα όλο τον όροφο από την δυνατότερη και επιθετικότερη κυψέλη μου την 4 (fun fact: Είμαι Παοκτζής. Ειρωνία γλυκιά σαν μέλι). Fun fact #2: Μελιτοεξαγωγέα πήρα στις 10 Ιουλίου. Βγάλαμε 13 κιλά από τα 10 πλαίσια.

Στις 25 Ιουλίου πήραμε όλα τα υπόλοιπα μέλια, γύρω στα 15 πλαίσια και βγάλαμε άλλα 14 κιλά. Σύνολο 27 κιλά συν περίπου “κερύθρα” από τον απολεπισμό (την αφαίρεση δηλαδή του κεριού που σφραγίζει τα γεμάτα κελιά) κερί με μέλι μαζί.

Τις άφησα 2 βδομάδες να πάρουν τα πάνω τους, να κάνω και τις προετοιμασίες μου και στις 12 Αυγούστου παρέλαβα 6 γονιμοποιημένες βασίλισσες και χώρισα τα σμήνη σε 11 κυψέλες. Φέτος άλλο μέλι δεν έχει, θα τα αφήσω να δυναμώσουν να βγάλουν άνετο χειμώνα.

Πρώτες εντυπώσεις λοιπόν και παρατηρήσεις.

 Το μέλι που πήρα, αναλογιζόμενος τους αφεσμούς, 2 άσχημους καιρικά μήνες που κανονικά είναι περίοδοι παραγωγής και αναπαραγωγής και τις χαζομάρες μου δεν πήγα άσχημα. Αν δεν ήμουν απρόσεκτος δεν θα έπρεπε να πέσω κάτω από τα 20 με 30 ανα κυψέλη (ανώτερο όριο ειναι τα 70 κιλά/έτος/κυψέλη αλλά σπάνιο).

 Ωραίο χόμπι, το καλοκαίρι δεν έχει και τις καλύτερες συνθήκες εργασίας βέβαια, αλλά από την άλλη δεν απαιτεί πολλές ώρες και έχει και πολλές εκπλήξεις και όμορφες στιγμές.

 Τα τσιμπήματα είναι μέσα στο πρόγραμμα, τα συνηθίζεις ή τα παρατάς δεν έχει τρίτη επιλογή.

Οικονομικά τα πράγματα έχουν ως εξής σε μια πρώτη χρονιά που θα πάρεις και το μελάκι σου: 


• Μια κυψέλη δηλαδή πληθυσμός, βασίλισσα και μια μονή κυψέλη με τα πλαίσια της, καπάκι και συνδετήρες, κομπλέ δηλαδή κοστίζει από 50 ευρώ, για ένα μικρό σμήνος 5 πλαισίων, χονδρικά 15000 μέλισσες δήλαδη, έως 150 ευρώ, μια κυψέλη που θα χρειαστεί όροφο μέσα στις πρώτες εβδομάδες από την παραλαβή. Φουλ παραγωγική δλδ.
• Ο προσωπικός εξοπλισμός (στολή, ξέστρο, καπνιστήρι) συνολικά αρχίζει από τα 50 και πάει στα 120 ανάλογα με τις επιλογές σου. Εγώ πήρα παντελόνι, σακάκι με την μάσκα και γάντια. Οι πιο macho ή θαραλέοι πάνε μόνο με μάσκα και γάντια.
• Μπογιές, πινέλα, μίνιο, στόκο ξύλου ή καλυτερα ξυλόκολλα και πριονίδι. Οι κυψέλες που έχουν πληθυσμό μέσα είναι προετοιμασμένες από τον πωλητή και δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι. Οι καινούργιες όμως θέλουν τουλάχιστον βάψιμο απέξω και κάψιμο από μέσα. Πολύ τις εμποτίζουν πρώτα σε λυνέλαιο ή παραφυνέλαιο για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. 
• Ενας μελιτοεξαγωγέας (οι έμπειροι λενε πως δεν αξίζει κάτω από τεσσάρων πλαισίων μηχάνημα) πάει από 270 και ανεβαίνει. Βγαίνουν χειροκίνητοι ή μηχανοκίνητοι. Αν δεν θές να το αγοράσεις και δεν ξέρεις κάποιον που να έχει μπορείς να αφαιρέσεις τα σύρματα και να πάρεις το μέλι με την κυρήθρα μαζί (πιο ακριβό προιόν ανά κιλό από το σκέτο μέλι)
• Επίσης για το μέλι θέλεις και ένα φιλτρο διπλό (20 με 60, αλλά δουλεύει και ο “κινέζος” μια σίτα κοσκινίσματος που μπορεί να έχει η μάνα/γυναίκα/γιαγιά στην κουζίνα), βούρτσα για τις μέλισσες (10-20) και μια χτένα απολεπισμού (5-10) και αν ξεκινήσεις με πολλά μελίσσια (10+) ένα μαχαίρι απολεπισμού (απο 90 ξεκινάνε και ανεβαίνουνε). Επίσης δοχείο αποθήκευσης/ωρίμανσης (από 3 και πάει ανάλογα με το υλικό κατασκευής και την χωρητικότητα) και βάζα να το βάλεις μετά (βγάζουν από 50 γραμμάρια και ανεβαίνει).
• Θα χρειαστείς φλόγιστρο (δεν είναι ανάγκη να είναι μελισσοκομικό 10ευρώ) και αφού βγει το βιβλιάριο μελισσοκόμου (υποχρεωτικό στα 10+ μελισσια) μια πυροσφραγίδα (από 55 μέχρι 200 και πάνω) 
• Και φυσικά εξτρά πλαίσια (1,70 με 2,00/τεμάχιο έτοιμα με το κερί τους)και ορόφους( 10 με 15 ευρώ χωρίς πλαίσια). Οι έμπειροι λένε πως ένας καλός κανόνας είναι να έχεις μιάμιση φορά τα υπαρκτά (άρα για 10 κυψέλες θες 15 ορόφους και 150 πλαίσια)

Εγώ ξεκίνησα με αρχικό κεφάλαιο 700 ευρώ. Το ξεπεράσαμε για 50 ευρώ περίπου γιατί πήρα και δεύτερη στολη/γάντια/παντελόνι για τον πατέρα μου που έχει εξελιχθεί και αυτός σε τρελό fan. 

Δώσαμε άλλα 160 για ορόφους και πλαίσια και σπαστά μέσα στο καλοκαίρι άλλα 410 για μελιτοεξαγωγέα, βασίλισσες, νέες κυψέλες και μέσα αποθήκευσης και συσκευασίας.

Πήρα 27 κιλά μέλι και 2-3 κιλά κερί, συν κάποια μικρή ποσότητα προπόλης που την καταναλώνω εγώ. Μέχρι τον χειμώνα θα χρειαστώ άλλα 50 με 80 ευρώ για τις φαρμακευτικές τους αγωγές (που γίνονται συνήθως τέλος και αρχές της σεζόν για να μην περάσουν στο μέλι) και ένα πακετάκι τροφες για back up μην χρειαστουν τα κορίτσια σε περίπτωση άγριου χειμώνα (χλωμό αλλά φύλαγε τα ρούχα σου). 

Είμαι πολύ ικανοποιημένος από την ως τώρα εμπειρία μου με τις μέλισσες. Θεωρώ πως είναι ένα χόμπι που και συμπληρωματικό εισόδημα μπορεί να προσφέρει και δεν απαιτεί τα τρελά λεφτά (πριν ειρωνευτείς, με 200 ευρώ αρχικό κεφάλαιο και άλλα τόσα για έξοδα πρώτης χρονιάς για 2 μελισσάκια έχεις κάνει την αρχή σου. Αν δεν κανεις χοντραδες όπως εγώ θα πάρεις μέλι για τα μισά λεφτά τουλάχιστον) Δεν περιορίζεται στην επαρχία, γίνεται και για κάποιον που μενει στην πόλη με λίγο παραπάνω σκέψη. Γιαυτό και έβαλα τις τιμές ώστε να πάρει όποιος ενδιαφερθεί μια πρώτη εικόνα και αν θελήσει να κάνει το επόμενο βήμα.

Υ.Γ. Το DIY στους μελισσοκόμους έχει πολύ δυνατό ρεύμα. Οι πατέντες και οι ιδέες που έχω δει είναι πραγματικά διαμάντια.

15 Αύγουστος και με το χέρι στον γύψο...

Το αναφέρω και στον τίτλο, κοινώς δεν την παλεύω γιατί πολύ απλα είναι το δεύτερο ατύχημα που μου συμβαίνει σε λιγότερο από ένα χρόνο και ως εδώ να είναι. Τον χειμώνα που μας πέρασε πολλά πράγματα έμειναν στάσημα, λόγω προβληματικού γονάτου που έπρεπε να φτιαχτει, μέχρι που ηρθε καλοκαίρι και εκει που είναι όλα προγραμματιςμένα, από απροσεξία, έμεινα από χέρι... Δεν με καθηλώνει τίποτα και για αυτό βγήκα να το διαλαλήσω.

Η αποχή που είχαμε από το blog δεν σήμαινε και παράλληλη αποχή από τις αγροτικές και τις κηπουρικές μας ασχολίες. Η ομάδα του hydrospot, αναμεταξύ μας, έχει αποδείξει πολλάκις οτι ο κόσμος να χαλάσει, όχι απλά συντηρούμε ότι φτιάχνουμε αλλά επεκτείνουμε και το πεδίο δράσης μας. Αναφορικά ξεκίνησα να ασχολούμαι με Ελιές. Επίσης καταφέρα να φέρω εις πέρας ένα πολύ καυτό project με κάποια σπάνια είδη καυτερής πιπεριάς. Φυσικά ο λαχανόκηπος ήταν στην θέση του και φέτος ενώ άμεσα περιμένω εξελίξεις για την ανάληψη ενός αμπελώνα. Για όλα τα παραπάνω θα υπάρξουν και οι σχετικές αναρτήσεις με πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Από την άλλη, ο φίλος μου ο Άλεξ ο Μεσολογγίτης έχει πολλά να μας πει και να μας δείξει από τα μελίσσια του, τα αμπέλια και την καινούργια του καλλιέργεια με τα πορτοκάλια. Όπως και άλλα πολλά ενδιαφέροντα από το αγροκτημά του. 

Φίλοι μου, αρκετά με τα λόγια. Απολαύστε τις βουτιές σας ή το aircondition σας ή όπως βολεύεστε και από Σεπτέμβριο τα ξαναλέμε για την τρέλα μας! 

Islander

Καλή άνοιξη να έχουμε!

Καλή άνοιξη, καλές σπορές και προετοιμασίες. 
Έχουμε καιρό να τα πούμε και έχουν γίνει αρκετά.
Επευκαιρία το κοτόπουλ της φωτογραφίας είναι το πιο cool κοτόπουλο που έχω δει. Απλά. 

Τα σταφύλια 

Μετά από έναν καλό υπνάκο (φωτό αριστερά) τα σταφυλάκια έχουν ήδη αρχίσει να σκάνε. Έγινε ένας ψεκασμός με round up και άρχισα την υποστείλωση στις μαλαγουζιές. Έπεσε και μια ωραία λίπανση με σούπερ ντούπερ λιπασματάκι. 200 γραμμάρια ανά ρίζα με 18-6-12 + 2MGO + 0,25B έτσι για αρχή γιατί είναι ζημιάρικα και θέλω να τα τσιτώσω και θα ακολουθήσει σύντομα το 11-15-15 ή το 20-20-20 γιατί έχουν να χτίσουν πολύ όγκο και φυλλωσιά. Και γιατί τα γουστάρω πολύ. Επίσης γιατί μπορώ. 

Να και μερικά κεφαλάκια που σκάνε. Τα μπιλάκια αριστερά είναι σταφυλάκια. Ω ναι. Πρέπει να είναι από την ποικιλία prime τα συγκεκριμένα.

Τα κορίτσια και τα κούτσικα. 

Τσίμπησα πριν κανα 2μηνο αυτές τις κουκλάρες στην ηλικία των 15-18 εβδομάδων, barely legal που λένε και στο χωριό μου. Έκλεισα τον πίσω χώρο του οικοπέδου στο σπίτι και το έσπειρα με τριφύλλι μονοετές και κριθάρι με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Τελικά οι κότες είναι τρομερές κουρευτικές μηχανές.

Εδώ και σχεδόν δυο βδομάδες πήρα και τα πρώτα αυγά. Αστεία πληροφορία: Τα πρώτα αυγά που γεννάει μια κότα είναι μισά στο

μέγεθος καθώς περιέχουν μόνο κρόκο και σχεδόν καθόλου ασπράδι.

Βέβαια είμαι πλεονέκτης. Πήρα και πουλάκια πρόσφατα, από ράτσα που είναι μικτής παραγωγής (κρεατοπαραγωγή και αυγοπαραγωγή), μιας και οι κότες μου είναι αμιγώς αυγοπαραγωγικής ράτσας.
Εδώ είναι σε απομόνωση τις πρώτες μέρες να φάνε τα φαρμακάκια 

τους. Τώρα έχουν μεταφερθεί σε μεγαλύτερο χώρο που θα κάτσουν μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά ώστε να μην είναι στόχος για γάτες ή ποντίκια. Ήδη ένα από τα μικρά έχει χάσει ένα δάχτυλο από ύπουλη επίθεση γάτας.

Χρωστάω βιντεάκι με τις κότες να κάθονται να τις χαιδέψω, ΑΠΟΛΑΥΣΗ!

Κήπος)

Άρχισε και ο κήπος. Κουκιά, πατάτες, κρεμμυδια (κόκκινα και κανονικά), κάτι καρότα που από την ημέρα που τα έβαλα δεν τα έχω πειράξει καθόλου. Έβαλα και αρακά. 3 φορά έσπειρα σήμερα. Μα τέτοια αγάπη τα ποντίκια στον αρακά; Τόσα κρεμμυδια εκτεθειμένα, αυτά να μου τσακίζουν τον αρακά; Και φάρμακο έριξα και τι κατάλαβα; μπήκε το σκυλί μέσα και έφαγε τα δολώματα. Έλεος.

Μια παρένθεση: Υπάρχουν πολλά είδη ποντικοφάρμακων και ειδικότερα αν ρίχνεις σπόρο πρέπει να ρίχνουμε φαρμακάκι για τα ποντίκια. Δεκτό στην περίπτωσή μου δεν δούλεψε αλλά το προσπερνάμε αυτό. Τσεκάρουμε λοιπόν όταν παίρνουμε ποντικοφάρμακο τι πέρνουμε. Εγώ ευτυχώς είχα πάρει φάρμακο που δεν έχει κίνδυνο να σκοτώσει κότα ή σκύλο (ναι το χαζόσκυλο επιβίωσε). Απλά εξήγηστε στον γεωπόνο πως το φάρμακο μπορεί να το βρούν και άλλα ζωντανά.5
Σύντομα θα έχουμε και νέες αφήξεις. Ψάχνω να βρώ μελίσσια για να αγοράσω. Είναι γλύκα σου λέω το μέλι μου! Πολύ καουμπόικη η κατάσταση με τις μέλισσες στην Ελλάδα. Οι έμπειροι σπάνια μιλάνε ή σου λένε ότι τους κατέβει για να σε κόψουν μην τους φάς πελατεία. Δεν υπάρχει κάποιο σύστημα με το στήσιμο των κυψέλων που να το ακολουθουν όλοι και ακόμα και αυτοί που βάζουν κυψέλες σημάδια δεν ακολουθούν κάποιους κοινούς κανόνες. Δείτε πόσοι είναι νόμιμοι. Σου λέει 25 μέτρα από δρόμους

και 50 από σπίτια, σταύλους και τα λοιπά. Πόσες φορές έχετε δει μελίσσια παρκαρισμένα δίπλα στον δρόμο; Από την άλλη υπάρχουν και άνθρωποι που τις πονάνε τις μέλισσες και το γουστάρουν.
Γενικά πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση οι μέλισσες. Μιλάμε για μια υπερκοινωνία όπου την πραγματική δύναμη την έχουν οι εργάτριες. Κάνουν σχεδόν τα πάντα αλλά παράλληλα αν δεν τους κάνει η βασίλισσα, έχουμε αλλαγή αρχηγού. Παράγουν ένα προιον χωρίς ημερομηνία λήξης το οποίο έχει τεράστια διατροφική αξία. 
Περισσότερα αργότερα όταν θα τα έχω στα χέρια μου.
Θα τα ξαναπούμε σύντομα. Καλή Άνοιξη λοιπόν.
Άλεξ.

Κουβεντούλα για φράουλες.

Φίλοι γειά σας,
Είμαι εδώ και πάλι ύστερα από ένα διάστημα απουσίας από τα δρώμενα του hydrospot. Την τελευταία φορά που τα είπαμε είχαμε αναφερθεί στο hydroχωροφοspot, που αν και άργησε, άρχισε επιτέλους να μας δίνει την σοδιά του. Το εβδομαδιαίο καλάθι ξεκίνησε να έρχεται όντας πάντα πλούσιο σε γεύση και ποσότητα και το κυριότερο είναι οργανικό ή βιολογικό ή να το πώ και πιο απλά εντελώς καθαρό.

Οι φίλοι Άλεξ, Άλεξ και η Λου, με την σειρά τους μας έδειξαν τα καμώματά τους, οι μέν με την μπαλκωνάτη μονάδα παραγωγής φραουλών και ο άλλος με το κέντρο τύπου που έχει στήσει στο χωράφι του και δεν παραλέιπει να μας ενημερώνει για την κάθε εξέλιξη.
Από πλευράς μου, είναι τόσα τα θέματα που ήθελα-θέλω να παρουσιάσω που στο τέλος ήρθε ένα ατύχημα και δεν μπόρεσα να πραγματαποιήσω τίποτα. Ευτυχώς η ανάρωση δεν αργεί και έτσι ελπίζω να είμαι γρήγορα πίσω στην ενεργό δράση.
Επηρεασμένος από την δουλειά των παιδιών με τις φράουλες, θυμήθηκα λίγο τα παλιά... Ποιός ξεχνάει ότι η φράουλα είναι το αγαπημένο φρούτο του hydrospot; Εμείς πάντως το 'χουμε πάντα στο μυαλό μας. Έτσι λοιπόν σε μία βόλτα που έκανα στον κήπο της μάνας, είδα την φραουλιά που της είχα προσφέρει από κείνες που κάναμε πειράματα και βγάζαμε κλώνους. Μιά μικρή φραουλίτσα, τόση δα ίδιας ποικιλίας όπως των προαναφερθέντων συνεργατών. Το τόσο σημαντικό όμως που με παρακίνησε για όλη αυτήν την αναφορά ήταν το μέγεθος της εξαπλωσής της. Οι δρομείς έχουν κατακλήσει όλο το μέρος. Ώπου ειδικά είχαν και εύκολη πρόσβαση στο χώμα, γιατί είναι καλυμένο με φλοιό πεύκου, ρίζωσαν αμέσως. Άλλοι δρομείς δεν πτωήθηκαν και μόνο από την υγρασία και από την κάλυψη του φλοιού πέταξαν και εκείνοι ρίζες.

Λίπασμα για να είμαι ειλικρινείς δεν έχει πέσει καθόλου. Φαίνεται άλλωστε και από τα σημάδια τροφοπενίας που έχει στα φύλλα της, αργά η γρήγορα όμως με τον ερχομό της άνοιξης θα πρέπει να την βοηθήσουμε με κάτι οργανικό για να μπορέσει να ανθοφορήσει.

Επιμένω στην άποψη μου, ότι είναι ένα από τα αγαπημένα μου φυτά-φρούτα γιατί είναι εύκολα και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.
Λέτε σε μιά από τις επόμενες διαδικτυακές μας συναντήσεις να συζητήσουμε για περαιτέρω τρόπους να αξιοποίησης αυτών των μοσχευμάτων...;

Λείαν συντόμως...
Islander

Μεσολόγγι speaking.

Επιστρέψαμε λοιπόν. Ξέρω ψιλοάργησα αλλά αρχισα το Civilization 4  τελείωσα την ανακαίνιση του σπιτιού. Πάμε λοιπόν στα γρήγορα μια ενημέρωση γιατί θέλω να προλάβω να σας πω για τα Μανιτάρια.

Το χωράφι.

Ας μην κοροιδευόμαστε δεν έχω και πολλά να γράψω για τα κλήματα. Τα γλυκούλια μου πέσανε για ύπνο και το μόνο που βλέπεις είναι ξύλο.

Το μποστάνι συνεχίζει να δίνει φασολάκια, πιπεριές, ντομάτες (οι cherry ξυλόθηκαν), μπάμιες (είπαμε μπλιάχ), κουνουπίδια, λάχανα και περιμένω καρότα τις επόμενες ημέρες. Ο αρακάς δεν βγήκε, τα κουκιά προχωράνε. Σύντομα θα βγάλω(;) και πατάτες, να δω τι πρόλαβα να σώσω από την κάμπια. Πολύ κάμπια όμως.

Τα κλήματα στο σπίτι.    (Ανέστης, Υπεύθυνος Προστασίας από Πτηνά και Τρωκτικά)

Είπαμε, ύπνος. Μόνο η Ζαμπέλα έχει κρατήσει τα φύλα της αλλα όχι για πολύ. Με βλέπω να φτιάχνω λεμονάδα φέτος μιλάμε για τόσο λεμόνι. Και τα δοκιμαστικά που έκοψα μυρίζουν απίστευτα.

 

Έκτακτο Παράρτημα!

Γεννήσαμε, Γεννήσαμε!

Καλοφάγωτα!

Παρένθεση.

Πριν μερικές μέρες παρακολούθησα μια ημερίδα της Περιφέρειας εδώ στο Μεσολόγγι. Δεν θα μπω σε παραπολιτικά και σχολιασμούς κάποιων ομιλητών και διοργανωτών, δεν μιλάμε για αυτά εδώ.

Έγινε όμως μια αναφορά από τον Καθηγητή Σέρκο Χαρουτουνιάν πρόεδρο της ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, για ένα έργο που έχουν προγραμματίσει να υλοποιήσουν, τα Δημοπρατήρια Αγροτικών Προιόντων. Ουσιαστικά μιλάμε για ένα σύστημα που εφαρμόζεται ήδη σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας (Τυμπακίου πχ.) αλλά και στο εξωτερικό. Δεν θα αναφέρω πολλά πράγματα. Αν εφαρμοστεί σωστά και δεν υπάρξουν αλητείες, μιλάμε για ένα ευνοικό σύστημα διακίνησης/διάθεσης των προιόντων από τους παραγωγούς και σε αύξηση των εσόδων τους. Μακάρι.

Τα μανιτάρια.

Θα μιλήσουμε για τα καλλιεργούμενα μανιτάρια. Δεν θα πάρω κανέναν στον λαιμό μου για τα άγρια μανιτάρια. Αν και στην Ελλάδα υπάρχει μόνο ένα φονικό* είδος, δεν θα μπορέσω να μεταφέρω αρκετές πληροφορίες για να βγείτε να μαζέψετε μόνοι σας. Αν ενδιαφέρεστε βρείτε κάποιον με αρκετή εμπειρία ή απευθυνθείτε σε κάποιο σεμινάριο.

Τα μανιτάρια λοιπόν είναι μακρομύκητες, για την ακρίβεια είναι το φρούτο (καρπός) του μακρομύκητα.

Υπάρχουν 14000 μακρομύκητες και από αυτούς είναι βρώσιμοι οι 2000. Η ανθρωπότητα έχει καταφέρει να καλλιεργήσει 80 από αυτούς. Επίσης 1800 είναι φαρμακευτικοί. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες (μέχρι 40%), βιταμίνες B,C,K καθώς και Σίδηρο, Μαγνήσιο, Φώσφορο και Ψευδάργυρο. Είναι φτωχά σε υδατάνθρακες και λίπη άρα και σε θερμίδες. Αποτελείται κατά 80-90% από νερό.

Γενικά ο μύκητας απαιτεί υγρασία και ήπιες (10 με 28 κατα μ.ο.) θερμοκρασίες για να αναπτυχθεί. Διασπάει την "νεκρή" ύλη συνήθως (ανάλογα το είδος από ξύλο και νεκρά φυτά μέχρι απορρίματα ζώων) στα βασικά της στοιχεία τα οποία χρησιμοποιεί για να αναπτυχθεί.

Στην Ελλάδα οι περισσότεροι ξέρουμε τα λευκά ( Agaricus Bisporus) και τα πλευρώτους (Pleurotus Sp.). Κάποιοι θα ξέρουν τα shiitake (Lentinula Edodes), τα enoki-take (flammulina velutipes) ή τα Agrocybe aegerita.

( Τα Crimini και τα Portobello είναι εμπορικές ονομασίες Agaricus Bisporus με διαφορετικές συνθήκες καλλιέργειας, όχι ξεχωριστά είδη. )

Πάμε στα της καλλιέργειας τώρα. Μπορεί ο καθένας να καλλιεργήσει μανιτάρια στο σπίτι του (ειδικά τα Pleurotus).

 Δεν θα μπώ σε διαδικάσίες DIY γιατί είναι χρονοβόρα η διαδικασία προετοιμασίας και απαιτεί και ένα ποσό για σύνεργα και υλικά. Εμείς

λοιπόν θα μιλήσουμε για τις καλλιέργειες σε μπάλα.

 Στην αγορά υπάρχουν 2-3 γνωστές εταιρείες που μπορούν να σας προμηθεύσουν με ένα κιτ επωασμένου υποστρώματος για τα Pleurotus (είτε των 3 είτε των 17 κιλών ν.β.) και πρόσφατα λανσαρίστηκαν και μικρά κιτ για Shiitake. Είναι σημαντικό να είναι επωασμένα γιατί έτσι διασφαλίζουμε πως δεν έχει προσβληθεί από αντίζηλους του μύκητά μας η μπάλα άρα δεν θα έχουμε μειωμένη απόδοση και δεν θα περιμένουμε και παραπάνω καιρό.

Τα βήματα για τα pleurotus απλά.

1. Αγοράζουμε την μπάλα μας.

2. Διαλέγουμε τον χώρο μας. Θέλουμε σημείο που δεν το χτυπάει απευθείας το φώς αλλά να δέχετε διάχυτο φως.

3. ΔΕΝ ΒΓΑΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΣΑΚΟΥΛΑ! Για πολλους λόγους με σημαντικότερους την διατήρηση υγρασίας και την προστασία του μυκηλίου μας.

4. Τοποθετούμε τα μπλοκ όρθια. Οι τριάδες μπορούν να μπουν σε σχήμα Π.

5. Με βαποριζατέρ ψεκάζουμε την μπάλα. Σημαντικό το ψεκάζουμε, δεν κάνουμε μπάνιο. Δεν θέλουμε να ποτίσουμε την μπάλα. Να αυξήσουμε την υγρασία θέλουμε.

6. Την αφήνουμε στην ησυχία της.

(αν δεν έχουμε κατάλληλο χώρο ή έχουμε όρεξη για λίγο DIY μπορεί να μπεί ένα περίβλημα από μεμβράνη, αφήνοντας 30-40 εκ. περιθώριο ωστε να έχει το μανιτάρι μας χώρο να αναπτυχθεί, και βάζουμε ενα ρυχό πιάτο νερό για να δίνει υγρασία. Θα πετύχουμε σταθερότερες συνθήκες.)

7. Εδώ αλλάζουν λίγο τα πράγματα ανάλογα το στάδιο που θα τα προμηθευτείτε. Αν η μπάλα δεν έχει αναπτυγμένα μανιτάρια επάνω, δεν ξαναβρέχουμε την μπάλα μέχρι τα μανιτάρια να φτάσουν το μέγεθος του μπιζελιού. Αν τα μανιτάρια είναι αναπτυγμένα απλά ραντίζουμε (μια φορά την ημέρα είναι καλά).

8. ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ!!! Στις 8 ημέρες αν η μπάλα δεν έχει αναπτυγμένα μανιτάρια, ήρθε η ώρα να κόψουμε. Ειδάλλως κόβουμε μόλις δούμε τα μεγαλύτερα του τσαμπιού να έχουν επιπεδο (ώριμο) ή υπερυψωμένο (υπερώριμο αλλά τρώγεται κανονικά) χείλος καπέλου.

Κόβουμε όλο το τσαμπί μαζί, τραβώντας και στρίβωντας την βάση. Δεν θέλουμε να μείνει μανιτάρι πάνω στην μπάλα, οπότε αν έρθει και λίγο άχυρο μαζί δεν μας πειράζει. (Λίγο κάφροι! Μην μου λέτε μετά αν βγάλετε μια χούφτα άχυρο μαζί.)

Τα μανιτάρια παραμένουν ζωντανά οπότε αν τα αποθηκεύσουμε δεν τα πλένουμε. Δεν υπάρχει και λόγος αλλά προληπτικά ένα βρέξιμο πριν το μαγείρεμα για να φύγουν οι σκόνες το κάνουμε.

Νομίζατε πως τελείωσε ε; Η μπάλα έχει τουλάχιστον άλλες 2 σοδειές. Απλά φροντίζουμε η μπάλα έχει υγρασία, αν έχουμε βάλει μεμβράνες τις σηκώνουμε από κάτω ελαφρώς να αυξήσουμε λίγο τον αερισμό, και περιμένουμε. 4 με 7 μέρες αργότερα θα σχηματιστουν καταβολές μεγέθους μπιζελιού, οπότε ακολουθούμε τα προηγούμενα βήματα.

Οταν βγάλουμε την τρίτη ή τέταρτη σοδειά μας η μπάλα πια εχει τελειώσει τον παραγωγικό κύκλο. Όποιος κομποστοπιει μπορεί να προσθέσει τα υπολλείματα στην κομπόστα τους. Οι υπόλοιποι την πετάμε. Ακομποστοποίητα δεν θα προσφέρουν κάτι.

Η απόχρωση του καπέλου (πύλος) έχει να κάνει με το διαθέσιμο φώς αλλά και στην ποικιλία που έχει σπαρθεί. Η μέση απόδοση μιας μπάλας είναι 1κιλό νωπά μανιτάρια για κάθε ξηρό κιλό υποστρώματος. Άρα 3,5 με 5 κιλά μανιτάρια ανα μπάλα περίπου. Στο ψυγείο κρατάνε μέχρι και 12 μέρες αλλά μετά τις 6-7 αρχίζει να χαλάει οπτικά και σε υφή μιας και παράγει CO2. Μπορεί να γίνει τουρσί σε λάδι ή να αποξηρανθεί επίσης.

Τα Shiitake τώρα είναι λίγο διαφορετικά. Καταρχάς έχουμε να κάνουμε με ξυλομανίταρα, δηλαδή ένα μανιτάρι που στην φύση το βρίσκουμε πάνω σε δέντρα.

Με επωασμένο υπόστρωμα λοιπόν βάζουμε τα μπλόκ (είναι 2,5 με 3,5 κιλά) σε περίπου ίδιων προδιαγραφών χώρο με τα Pleurotus με μόνες διαφορές τις εξής 2.

Πρώτον θέλει να αερίζεται άρα αν βάλουμε μεμβράνες αφήνουμε κενά από κάτω.

Δεύτερον στο στάδιο της καρποφορίας ειδικότερα θέλει να βλέπει φως (για τους επιστημονικούς 500 με 1000 lumen). Άρα πρέπει να φωτίζεται αρκετά καλά ο χώρος με αυξημένες επομένως ανάγκες σε υγρασία. Ένα κόλπο είναι να μπεί η μπάλα σε κουβά με νερό στον πάτο κρατώντας το μπλόκ έξω από το νερό.

Λίγο πιο αναλυτικά η μπάλα έχει τον ακόλουθο κύκλο.

1. 2-4 μέρες δεν θέλει ψέκασμα αλλά υψηλή υγρασία. Είναι η περίοδος που βγαίνουν τα μανιτάρια (καταβολές).

2. 60 - 70 μερες. Περίοδος καρποφορίας. Ανα 15 ημέρες κόβουμε με ψαλίδι στην βάση τα μανιτάρια όταν το καπέλο είναι ακόμα κλειστό ή έχει ανοίξει το πολύ κατά ένα τέταρτο. Άλλο σημάδι ωρίμανσης είναι το σκίσιμο της μαύρης επιδερμίδας του καπέλου.

Τώρα μετά από το πρώτο κόψιμο βυθίζουμε την μπάλα σε νερό για 12 ώρες και 18ώρες μετά το δεύτερο κόψιμο και μετά μεταφορά για τουλάχιστον 7 ημέρες μέσα σε χώρο με 20+ βαθμούς θερμοκρασία. Αν δεν μπορούμε τουλάχιστον αδειάζουμε το νερό από τον κουβά (ή το πιάτο αν εχουμε κάνει κάτι σαν θερμοκηπιο) και ραντίζουμε μέρα παρα μέρα.

Τα Shiitake εχουν επίσης άλλη μια ιδιαιτερότητα. Θελουν ψύξη σε 0 -2 βαθμούς κελσίου το πολύ 5 ώρες αφού κοπούν γιαυτό συνήθως τα βρίσκουμε ή τουρσί ή αποξηραμένα.

Μαγειρικά και τα 2 είδη έχουν πολλές εφαρμογές. Τα Pleurotus σε μορφή πανέ είναι ίσως το καλύτερο Fingerfood που έχω φάει ( Hail Alex ) και τα Shiitake σε αποξηραμένη μορφή μπορούν να μπουν σε ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ σάλτσα. Πειραματιστείτε παίδες.

Θα ήθελα εδώ να προσθέσω πως όσα γράφω βασίζονται κατά κύριο λόγω σε ότι έμαθα παρακολουθώντας ένα χορταστικότατο σεμινάριο στο ΙΓΕ - Κτήμα Συγγρού με Εισηγητές τον Δρ. Αντώνη Φιλιπούση, έναν από τους εμπειρότερους στην βιομηχανία και έρευνα στην Ελλάδα στον τομέα των μανιταριών και την Δρ. Σάντυ Διαμαντοπούλου θεά των εργαστηρίων. Καταπληκτικοί καθηγητές κιας τους πρήξαμε με τις, χαζές κάποιες ώρες, ερωτήσεις μας. Δεν είναι διαφήμιση, είναι συμβουλή, όποιος ενδιαφέρεται περαιτέρω για τα μανιτάρια ας επικοινωνήσει μαζί τους, είναι καταπληκτικοί άνθρωποι και επιστήμονες.

*Φονικό μπορεί να υπάρχει μόνο ένα αλλά υπάρχουν και αρκετά που στην καλύτερη θα σας κάνουν να μάθετε όλες τις λεπτομέρειες του μπάνιου σας.

Ξέρω φτωχό το άρθρο από φωτογραφίες αλλά είχα μια βλάβη στον φωτογραφικό μου εξοπλισμό με αποτέλεσμα να μην μπορω να βγάλω.

Αυτά λοιπόν από εμένα, Από το Μεσολόγγι, για το Hydrospot.gr Αλέξανδρος Ιωάννου.