Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

Ο μπαχτσές


Καλώς σας βρήκα, καλό φθινόπωρο να σας βρει όλους. Αυτή την φορά θα μιλήσουμε για τον ηρωικό μπαξέ.

Απο τις πρώτες μέρες που μπήκα στο χωράφι, επιλέχθηκε ένας χώρος περίπου 10μ Χ 10μ για να φτιάξω το μπαξέ μου. Ο χώρος περιφράχθηκε και περάστηκε με ανεμόπανο ώστε να μην έχουμε ζημιές ( είπαμε η περιοχή ειναι ανεμόπληκτη).

Αφού καθαρίστηκε από ζιζάνια, όσο ήταν εφικτό, οργώθηκε και λιπάνθηκε με χωνεμένη κοπριά. Τα πρώτα λαχανικά που μπήκαν ήταν πατάτες σπούντα


Ακολούθησαν ντομάτες, πιπεριές (κέρατα και φλωρίνης), φασόλια(μπαρμπούνια, αμπελοφάσουλα και Βουλγάρες), μελιτζάνες (φλάσκες και κανονικές), ντοματάκια cherry κλαρωτές, αγγουριές, κολοκυθιές (κομποκολόκυθα, κλαρωτές πράσινες και λευκές), βλήτα κόκκινα, δύο ηλίανθοι, παντζάρια, κρεμμύδια ( κόκκινα και Ζακυνθινά), καθώς και καρπουζιές και πεπονιές.












Το πότισμα γινόταν με το λάστιχο στην αρχή, μέγα λάθος για τις πατάτες, και πια γίνεται με μπεκ υδρονέφωσης και σταγόνες ανάλογα με τις απαιτήσεις του κάθε φυτού.





Αρχές Ιουλίου μαζεύτηκαν οι πατάτες, οι οποίες απέδωσαν 5 τελάρα καλές και 2 τελάρα χτυπημένες.(*1) 15 Αύγουστο φτιάχτηκε μια επέκταση 6μΧ10μ όπου μπήκαν οι νέες πατάτες, με μέτρια προς το παρόν αποτελέσματα, έν μέρη γιατί μπήκαν τα σκυλιά μέσα ένα βράδυ.
 









Οι ντομάτες στηρίχθηκαν με καλάμια σε σχήμα πυραμίδας και τα αμπελοφάσουλα πάνω στον φραχτη.











Τέλη Αυγούστου ξυλώθηκαν βλήτα, κρεμμύδια, φασόλια (εκτός απο τα αμπελοφάσουλα που ακόμα παράγουν) και μαζί με τον χώρο απο τις πατάτες σπάρθηκαν, μπάμιες (μπλιαχ), λάχανα, μπρόκολα και μια καινούργια ποικιλία κλαρωτής ντομάτας ακανόνιστου σχήματος αλλα με απίστευτη γεύση.

















Τέλος πριν απο μερικές μέρες σπάρθηκαν, μετά απο όργωμα και λίπανση με κοπριά, κουκιά, αρακάς, καρότα, λάπατο, σπανάκι και ραδίκι.


Από άποψη χρόνου εκτός από τα ξεχορταριάσματα και τα σκαλίσματα που γίνονταν κάθε 15-20 μέρες, χρειαζόταν καμμια ώρα την ημέρα για να ποτίσω, να γίνει συλλογή και να ρίξω μια ματιά για τυχόν προβλήματα, ασθένειες ή παράσιτα.

Ο μπαξές αυτός λοιπόν προσέφερε καθημερινά τουλάχιστον ενα καλάθι του σούπερ μάρκετ προϊόντα και ειδικά Ιούλιο και Αύγουστο δεν προλάβαινες να μαζέψεις. Οι cherry ειδικότερα είχαν καταπληκτική απόδοση, σε σημείο να είμαι πεπεισμένος πως δεν θα χρειαστώ σάλτσα ντομάτας όλο τον χειμώνα.







Το βασικότερο για εμένα όμως που προσέφερε και εξακολουθεί και προσφέρει είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας. Έχεις νεύρα; Πιάσε την τσάπα και άρχισε να φτιάχνεις αρδευτικά χαντάκια. Θες να χαλαρώσεις; Μπες μέσα και κάτσε να δέσεις μερικά φυτά. Και σου δίνεται και η ευκαιρία να παρατηρήσεις και το μίνι οικοσύστημα που έχεις στήσει. Από φίδια, φρύνους και σαύρες μέχρι αράχνες να στήνουν καρτέρι μέσα στα λουλούδια του ηλίανθου οι εικόνες ειναι απίστευτες.

Υπόψιν δεν τα ωραιοποιώ, υπήρξαν και άσχημα, π.χ. να μαζεύεις φασολάκια και να βλέπεις οχιά στο μισό μέτρο (και μετά να βλέπει αυτή την πλάτη σου καθώς ξεφτυλίζεις το ρεκόρ του Μπολτ στα 100μ) όπως και κομικοτραγικά (να έρχεται ο σκύλος όλο χαρά με μια ολόκληρη μελιτζανια στο στόμα) αλλά όλα αυτά ειναι στο πρόγραμμα.










Μερικά απλά tips για τους επίδοξους ή υπαρκτούς καλλιεργητές.

Σκάλισμα. Σκάλισμα. Σκάλισμα. Το αφράτο χώμα ειναι θεός για τα περισσότερα φυτά. Αυξάνει την ανταλλαγή διοξειδίου του άνθρακα με οξυγόνο στο έδαφος και το νερό φτάνει πιο αποτελεσματικά στις ρίζες.
Κοπριά. Πριν φυτέψεις ακόμα και αν δεν θες να βάλεις πολύ κοπριά, μια χούφτα στον πάτο του λάκου που θα μπει το φυτό με λίγο χώμα απο πάνω θα κάνει παπάδες. Καλύτερα ακόμα, ρίξε μπόλικη και όργωσε. Και λιπαίνει και αφρατεύει το χώμα.
 Διάδρομοι. Είτε τους καθαρίζεις είτε όχι ( και οι της βιολογικής καλλιέργειας καλύτερα να τους αφήσουν να πιάσουν αγριόχορτα μιας και βοηθά στην μικροβιολογία και μακροβιολογία του εδάφους) φρόντισε να ειναι άνετη και να σου προσφέρουν πρόσβαση στα φυτά, ειδάλλως θα κάνεις το κατσίκι ή θα κανεις ζημιές με τα εργαλεία σου.
Συστάδες. Φύτεψε τα φυτά 50 με 70 πόντους μεταξύ τους. Θα παρέχουν προστασία το ενα στο άλλο απο τον αέρα και τα κρύα τώρα τον χειμώνα χωρίς να έχεις μεγάλο ανταγωνισμό.
Έντομα. Εδώ η σούπερ ντουπερ κάμερα του κινητού σου θα ειναι μεγάλη βοήθεια. Γενικά θες πασχαλιτσες, αλογάκια της Παναγίτσας και αράχνες και άλλα σαρκοφάγο έντομα. Οποιαδήποτε αφίδα πρεπει να θανατώνεται. Οπότε φωτογραφία όταν βλέπεις αυγά ή εντομο που δεν ξέρεις και googlαρισμα αμέσως. Αν δεις μυρμήγκια πάνω σε φυτό, ψάξε τα φύλλα, τα μυρμήγκια μαζεύουν τα κόπρανα της μελίγκρας οπότε μπορεί να έχεις πρόβλημα.
Πρόγραμμα/Rotation. Στα σημεία που έβαλες απαιτητικά φυτά (ντομάτες, πιπεριές κ.α.) βάλε μετά φυτά που ζητάνε νιτρικά κυρίως ή γενικά χαμηλών απαιτήσεων φυτά ( εύκολη λύση φυλλώδη λαχανικά όπως το μαρούλι και το λάχανο, ή καποια φασόλια.) Επίσης σημείωνε πότε έβαλες τι. Η πατάτα πχ θέλει περίπου 120 ημέρες.
Κόλπο για τα απαιτητικά φυτά. Στο λάκο πριν βάλεις το φυτό πρόσθεσε μια χούφτα περίπου στάχτη και μισή το πολύ χούφτα χωνεμένη κοπριά από κοτόπουλα ή guano. Θα δώσεις ασβέστιο, φώσφορο και ιχνοστοιχεία που θα σε ανταμείψουν στο τραπέζι.
• Καθαριότητα. Μάζευε φύλλα και ξερά κλαδιά κάτω και γύρω απο τα φυτά σου και απομάκρυνέ τα. Ακόμα και αν κομποστοποιείς στήσε την εγκατάσταση σου μακριά απο την καλλιέργεια σου. Η κομπόστα μαζεύει εντομα που τα θες για την κομπόστα αλλά όχι στην καλλιέργεια σου.
(Εδώ βλέπουμε ένα ρολό ανεμόπανο και κάποια λιπάσματα που κάνουν τους ninja)

Και μια λίστα για εργαλεία.
Μαχαίρι, ψαλίδα, σκαλιστιρι, ψεκαστήρα, φτυαρι, τσαπί και μια τσουγκράνα. Όλα τα αλλα ειναι εξειδικευμένα, χρήσιμα αλλά όχι απαραίτητα. Αν έχεις λεφτά να χαλάσεις μια φρεζούλα θα σου σώσει πολύ χρόνο και θα γελάσεις κιόλας.

*1: συμβουλή της μαμάς για τις χτυπημένες πατάτες. Δεν υπάρχει λόγος να τις πετάξετε. Τις καθαρίζουμε, κρατώντας το γερό κομμάτι και τις πρότυγανίζουμε. Μπαίνουν στην κατάψυξη και κρατάνε μέχρι και 6 μήνες.

Το κρασί βράζει σιγά σιγά, είχαμε και κάτι ζημιές στα Ραλί από κλαδιά απο τους ευκάλυπτους, περάσανε οι μέρες ευχάριστα.

Μην ακούσω σαχλαμάρες πως δεν έβαλα μαρουλια. Τα έχω στο σπιτι να ειναι κοντά, ειναι η πιο αφθόρμητη σαλάτα.


Αυτά προς το παρόν , τα λέμε ξανά σύντομα.

Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013

Φθινοπωρινά λαχανικά Μέρος 2ο


Πιστοί και Άγγλοι στο ραντεβού μας, επανήλθαμε για την συνέχεια της λίστας των χειμερινών λαχανικών. Ο καιρός μας ευνοεί, οι θερμοκρασίες είναι σχετικά καλές για την εποχή που διανύουμε.. Τι μας απομένει;
Τα κεφάλια μέσα..

Αρακάς
Αναριχώμενο ψυχανθές φυτό με ύψος που δεν ξεπερνά τα 30-40 εκατοστά και τον καρπό τους εκτός από νωπό τον βρίσκουμε κατεψυγμένο και κονσερβοποιημένο. Φυτεύεται και καλλιεργείται όπως το κουκί. Ο χρόνος από την σπορά μέχρι την συγκομιδή είναι 3 μήνες και αυτό εξαρτάται από το μέγεθος του σπόρου  μέσα στο λοβό. Πρέπει να είναι στο μέγιστο του όγκου του.

Ραδίκι
Εξαιρετικό αυτοφυές σαλατικό που μαζί με λαδάκι εμπλουτίζει την κουζίνα μας. Πολλά τα είδη του για όλα τα γούστα. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με σπόρο και είναι ιδανικό για συγκαλλιέργεια








Ραπάνι 
Προερχόμενο από την Ασία η τρυφερή και πικάντικη γεύση της γογγυλόριζας με ένα μικρό μέρος του φυλλώματος χρησιμοποιείται για ορεκτικό και διακοσμητικό στις σαλάτες. Το σπέρνουμε απ' ευθείας στο έδαφος. Μόλις μεγαλώσουν τα πρώτα φύλλα τα αρραιώνουμε σε απόσταση 5 εκατοστών το ένα από το άλλο. Από το μέγεθος της γογγυλόριζας εξαρτάται και η συγκομιδή του. Περίπου 3 μήνες.. Όσο στερούνται από νερό τόσο πιο πικάντικα γίνονται.


Σέλινο 
Εκτός από λαχανικό βελτίωσης της γεύσης, χρησιμοποιείται και στην αξιοποίηση του χοιρινού κρέατος. Ένδοξο σελινάτο. Σήμερα το καλλιεργούμε σε 2 μορφές. Το φυλλώδες και το ριζοσέλινο ή αλλιώς σελινόριζα για το πλούσιο φύλλωμα του και ευμεγέθη γογγυλόριζά του. Πολλαπλασιάζεται με σπόρο αλλά λόγω του μικρού μεγέθους, για να αποφύγουμε τις μεταφυτεύσεις, επιλέγουμε τα έτοιμα φυντάνια. Κόβουμε όποτε είναι αρκετά μεγάλο το φύλλωμα του. Στην σελινόριζα προσέχουμε το μέγεθος της γογγυλόριζας να είναι 10 εκατοστά.


Σπανάκι  
Περίφημη σπανακόπιττα, σπανακόριζο και τόσα άλλα.. Και όχι μόνο σε κονσέρβα όπως ο Ποπάυ. Φυτό χαμηλής ανάπτυξης που το σπέρνουμε κατ' ευθείαν στο έδαφος. Η συγκομιδή ξεκινά 1 -2 μήνες μετά είτε ξεριζώνοντας όλο το φυτό είτε κόβοντας επιλεκτικά τα μεγαλύτερα και καλύτερα φύλλα.






Σπαράγγι
Καλλιεργούμενο ή άγριο το σπαράγγι είναι συμπλήρωμα σε σαλάτες και φαγητά. Κατά τ΄άλλα είναι πολυετές φυτό με περιέργη ανάπτυξη. Οι τρυφεροί βλαστοί που είναι και οι φαγώσιμοι αναπτύσονται την άνοιξη όπου αν δεν συγκομιστούν ξυλοποιούνται. Για τον πολλαπλασιασμό και για την εξοικονόμιση χρόνου επιλέγουμε τα έτοιμα ριζώματα. Κυκλοφορούν όμως και σπόροι.





Κρεμμύδι
Από πού να αρχίσουμε και που να τελειώσουμε με τις χρήσεις του κρεμμυδιού... Λαχανικό αργής ανάπτυξης με στενόμακρα φύλλα που ντύνουν εξωτερικά τον βολβό. Ο πολλαπλασιασμός του γίνεται με σπόρο ή με κοκκάρι.              (μικρότερος βολβός κρεμμυδιού) Πότισμα! Προσοχή είναι πολύ σημαντικός παράγοντας γιατί αυτό καθορίζει και την καυστηκότητα του κρεμμυδιού. Η συγκομιδή κοντεύει όταν ξεκινούν να μαραίνωνται τα φύλλα του.


Σκόρδο
Λαχανικό με πολλούς θαυμαστές και παράλληλα με ορκισμένους εχθρούς. Αν κοιτάξουμε μια καλλιέργεια από μακριά θα δούμε ότι μοιάζει με εκείνη του κρεμμυδιού. Πολλαπλασιάζεται έυκολα, κόβοντας σκελίδες και φυτεύοντας τες ανά 10 εκατοστά. Κατά τ΄άλλα το περιποιούμαστε όπως ακριβώς και το κρεμμύδι. Όταν δούμε το φύλλωμά του και μαραίνεται δεν καθυστερούμε την συγκομιδή γιατί η παραμονή στο έδαφος κρύβει κινδύνους.

Φράουλα 

Λατρεμένο φρούτο των παιδιών και του hydrospot. Πολυετές φυτό με χαμηλή βλάστηση. Ο πολλαπλασιασμός γίνεται με φυτά από τους στόλωνες μίας μάνας φράουλας. Η φροντίδα δεν είναι απαιτητική αρκεί να κρατάμε υπό έλεγχο τα ζιζάνια. Τέλος, πέρνουμε τις φράουλες όταν είναι ώριμες και ζουμερές!




Αυτό ήταν και το τέλος της λίστας με τα πιο «γνωστά» λαχανικά που φυτεύονται το φθινόπωρο. Για όλες τις παραπάνω πληροφοριές συμβουλευτήκαμε το «Αλφαβητάρι των λαχανικών» του καθηγητή του Γ.Π.Α κ. Ακουμιανάκη  Κων/νου.

Καλή σπορά!
Islander











Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 2013

Η εποχή του τρίγου. Νεότερα από το Μεσολόγγι!

Αρθρο δεύτερο και καλό τρυγιτό σας εύχομαι. Θα εκμεταλλευτώ λοιπόν την συγκυρία και θα μιλήσουμε για τα σταφύλια σε παρακμή. 

Εδώ και μήνες επισκευάζω το πατρικό μου ώστε να γίνει η μόνιμη κατοικία μου. Για χρόνια η αυλή και ο κήπος ήταν παιχνιδότοπος στον οποίον ο πατέρας μου φρόντισε να φυτέψει καμμια 10ρια δέντρα ( 2 λεμονιές, 2 μανταρινιές ορτανικ, 2 πορτοκαλιές (1 ναβαλίνα, 1 βαλένσια), 2 κυδωνιές, 2 βερικοκιες, 1 ροδακινιά (γερμας) και 1 βανίλια ηλικίας 5+ ετών και τα πανε αρκετά καλά) και 62 με 65 κλήματα διαφόρων ποικιλιών. 
Ροδίτης
Δυστυχώς με όλες τις εργασίες και στο σπίτι και στο χωράφι, δεν ασχοληθήκαμε φέτος καθόλου με τα κλήματα με κακά αποτελέσματα.
Ας τα πάρουμε λοιπόν από την αρχή.

Ολα τα κλήματα έχουν στηθεί σε κρεβατίνες. Ο χώρος που βρίσκονται ήταν ουσιαστικά ο περιβάλλοντας χώρος του κοτετσιού και του κουνελώνα, οπότε λιπαινόταν "φυσικά" και δεν υπάρχει καμμια προστασία από τον αέρα, αν εξαιρέσεις πως βρίσκετε μέσα στο χωριό. Μιλάμε για μια ερασιτεχνική εγκατάσταση για να βγάζουμε το κρασί μας και τα σταφύλια μας.


Τα κλήματα (επειδή ειναι ένα κάρο οι ποικιλίες χρωστάω εκτενή αναφορά)

• Μοσχάτο Αμβούργου. Τρεις ρίζες. Η απόλυτη απογοήτευση. Δεν έχουν δώσει ποτέ σταφύλι. Σαν ποικιλία είναι από τις γνωστές και χρησιμοποιημένες αλλά οι δικές μου ρίζες δεν θα δουν άλλο καλοκαίρι.
• Σαβατιανό. Είκοσι ρίζες. Λευκό κρασοστάφυλο, με μεγάλη παραγωγή. Ειναι από τα βασικά σταφύλια, μαζί με τον ροδίτη, στην παραγωγή της ρετσίνας. 
• Ροδιτης. Δέκα ρίζες. Το έταιρο της ρετσίνας. Ναι μεν ειναι ροζέ ο καρπός αλλα δεν χρωματίζει το κρασί.
• Αιγιωργίτικο. 8 ρίζες. Κόκκινη ποικιλία με πολύ καλή απόδοση.
Αγιωργίτικο
• Σουλτανινα. 2 ρίζες. Το γνωστό λευκό επιτραπέζιο. Ήρεμα πράγματα.
• Superior. 4 ρίζες. Λευκό επιτραπέζιο. Πολύ φαί.
• Μαύρη Κορινθιακή. 2 ρίζες. Πολύ ωραίο επιτραπέζιο. Παραγωγικότατη και πολύ νόστιμη.
• Κέρινο. 5 ρίζες. Λευκό επιτραπέζιο με κουκούτσι. Αν δεν είχε κουκούτσι θα ήταν το καλύτερο επιτραπέζιο σε κυκλοφορία. Τεράστια τσαμπιά, καταπληκτική γεύση. Αλλά έχει κουκούτσι γαμωτο.
• Crimson. 4 ρίζες. Enough said.
• Ραλί. 4 ρίζες. Πολυβόλα.
• Ζαμπέλα. 2 ρίζες. Βγάζει το καλύτερο τσίπουρο αλλά απαγορεύεται η καλλιέργεια του γιατί ειναι υποκείμενο*
Ζαμπέλα
• Σιδερί
της. 2 ρίζες. Κόκκινο επιτραπέζιο με κουκούτσι. Ελληνική παλιά ποικιλία.
Σιδερίτης
• Cabernet Sauvignon. 1 ρίζα. Κόκκινο κρασοστάφυλο από τις πιο διαδεδομένες ποικιλίες.

Γενικά σχεδόν όλα τα κλήματα έχουν προσβληθεί από rust mite, ένα παράσιτο που την άνοιξη χτυπάει τους φρέσκος βλαστούς και το καλοκαίρι βγάζει εξογκώματα στα φύλλα από την πάνω πλευρά με την χαρακτηριστική απόχρωση της σκουριάς στο ανάλογο σημείο στην κάτω πλευρά του φύλλου.
Θα δούμε πως θα αντιμετωπιστούν γιατί ο κήπος θα τρέξει με βιολογικό σύστημα. Πρέπει να γίνει και κάποια πρόβλεψη για τον αέρα γιατί φέτος ο αέρας έριξε τουλάχιστον τα μισά σταφύλια μέσα στον Μάη (φρίκη).

Στα του τρύγου λοιπόν.

Αρχικά κόπηκαν τα αγιοργήτικα και το Cabernet. Έδωσαν περίπου 75 κιλα σταφύλι. Το σταφύλι σπάστηκε χειρωνακτικά και μπήκαν σε ένα βαρέλι να βράσουν μέχρι το στύψιμο (3 ημέρες αργότερα για να αφήσει χρώμα).

Δυο μέρες αργότερα μαζέψαμε τις υπόλοιπες ποικιλίες (ροδίτη και Σαβατιανό) τα οποία σπάστηκαν την ίδια μέρα με χειροκίνητο εργαλείο ( Ντάξει είπαμε είμαστε pro), πάντα σε οικογενειακό κλίμα και αποθηκεύτηκαν σε βαρέλια και αυτά. Συνολικά μαζεύτηκαν 380 κιλά σταφύλι και προσθέσαμε και αντιμυκητιακό.







Μούστος και θεάματα

Αφού κάτσανε για μια μέρα τα λευκά, διοργανώθηκε ελαφρό τσιμπούσι για το στύψιμο των σταφυλιών. Δυστυχώς φωτογραφίες δεν βγήκαν γιατί ο μόνος που ήξερε πως να τραβήξει ήμουν εγώ και τα χέρια μου ήταν καλυμμένα με μούστο. 

Τεσπα. Φτιάξαμε 60 κιλά λευκό και 160 κιλά ροζέ (γύρω στους 11 1/2 βαθμούς βγήκε) τα οποία βράζουν σιγούλια σιγούλια σε πλαστικό βαρελάκι και ανοξείδωτο βαρέλι αντίστοιχα. Καλόποιοτο να βγει, του χρόνου με Μαλαγουζιά θα γίνουν τουλάχιστον 3 διαφορετικά, να ξέρω τι βγάζω. 

Του χρόνου θα κατεβάσω και τα άλλα καλόπαιδα του hydrospot να το κάνουμε τριπλό θέμα.

Θα τα ξαναπούμε σύντομα χρωστάω πολλά.
Άλεξ

Υ.Γ. Ένα μικρό update από τα Ραλί στο χωράφι. Βγήκαν 4 τσαμπάκια. Εδώ ειναι αυτό που πιθανότατα θα προλάβει να ωριμάσει. 



* Υποκείμενο λεμε το κλήμα πάνω στο οποίο κεντράρουμε. Ειναι συνήθως ανθεκτικές ποικιλίες αλλά η Ευρωπαική Νομοθεσία απαγορεύει την καλλιέργεια τους.